Kariyerimizin ilk yıllarında başarıyı genellikle daha fazla çalışmak, daha fazla sorumluluk almak ve daha fazla hedefe ulaşmak olarak tanımlarız. Daha fazla proje yönetmek, daha fazla müşteriye ulaşmak, daha fazla büyümek ve daha fazla sonuç üretmek… Aslında bu yaklaşımın önemli ölçüde doğru olduğunu düşünüyorum. Çünkü gelişimin ilk aşamalarında insanın kendini zorlaması, yeni sorumluluklar üstlenmesi ve sınırlarını genişletmesi gerekir. Yetkinlikler bu süreçte gelişir, deneyim bu süreçte kazanılır.

Ancak zaman ilerledikçe başarıya bakış açısı da değişmeye başlar. Deneyim arttıkça insan yalnızca neye “evet” diyeceğini değil, neye “hayır” diyeceğini de öğrenir. Bir noktadan sonra başarı, yalnızca yeni fırsatları değerlendirebilmekten değil, hangi fırsatların gerçekten değerlendirilmeye değer olduğunu ayırt edebilmekten geçer.

İş hayatında her fırsat iyi bir fırsat değildir. Her proje doğru proje değildir. Her büyüme sürdürülebilir değildir. Her müşteri de kurumun uzun vadeli hedefleriyle uyumlu olmayabilir. Buna rağmen çoğu zaman daha fazlasını yapmanın her zaman daha iyi sonuçlar getireceğine inanırız. Oysa bazı dönemlerde gerçek başarı, yapılacak işleri artırmakta değil, yapılmayacak işleri belirleyebilmekte yatar.

Yıllar içinde gördüğüm en önemli gerçeklerden biri, şirketlerin de insanlar gibi sınırsız kaynağa sahip olmadığıdır. Zaman, enerji, sermaye ve dikkat her kurum için sınırlıdır. Bu nedenle başarı, kaynakları mümkün olduğunca çok alana dağıtmakla değil, onları en yüksek değeri üretecek alanlara yönlendirebilmekle mümkündür. Odaklanmak ise seçim yapmayı gerektirir. Seçim yapmak da doğal olarak bazı alternatiflerden vazgeçebilme cesaretini beraberinde getirir.

Liderlik pozisyonlarında bu gerçek daha da belirgin hâle gelir. Çünkü liderlerin görevi yalnızca yeni fırsatlar yaratmak değil, aynı zamanda kurumun enerjisini ve kaynaklarını doğru önceliklere yönlendirmektir. Çoğu zaman en zor kararlar yeni bir projeye başlamakla ilgili değil, mevcut seçeneklerden hangilerinden vazgeçileceğine karar vermekle ilgilidir. Çünkü vazgeçilen fırsat hemen görünür; ancak vazgeçilmediğinde kaybedilecek zaman, dikkat ve odak çoğu zaman görünmez.

Geriye dönüp baktığımda, en doğru kararlarımın bir kısmının yeni şeylere başlamaktan değil, bazı şeyleri bırakmaktan kaynaklandığını görüyorum. Çünkü ilerleme her zaman yeni şeyler eklemekle gerçekleşmez. Bazen sadeleşmek, bazen öncelikleri yeniden belirlemek, bazen de artık değer üretmeyen faaliyetlerden uzaklaşmak gerekir. Sürdürülebilir büyüme çoğu zaman daha fazlasını yapmakla değil, gerçekten önemli olana daha fazla odaklanmakla mümkün olur.

İş dünyasında başarı genellikle sonuçlarla ölçülür. Ancak sonuçların kalitesini belirleyen şey, alınan kararların kalitesidir. Kararların kalitesini belirleyen unsur ise önceliklerin netliğidir. Öncelikler net olmadığında odak kaybolur; odak kaybolduğunda ise en yetkin ekipler bile potansiyellerinin altında performans göstermeye başlar.

Bu nedenle bugün başarıyı yalnızca daha fazlasını yapmak olarak tanımlamıyorum. Başarı bazen doğru zamanda durabilmek, gerektiğinde yön değiştirebilmek ve artık değer üretmeyen alanlardan vazgeçebilme cesaretini gösterebilmektir. Çünkü liderlik, karşısına çıkan her fırsatı değerlendirmeye çalışmak değil; kurumun geleceğine en fazla katkıyı sağlayacak fırsatları seçebilme olgunluğunu gösterebilmektir.