İş hayatında zaman zaman bir sistemi, bir ekibi ya da bir yöntemi “iyi” veya “kötü” diye tanımlamayı seviyoruz. Oysa yıllar geçtikçe bu tür kesin yargılara daha mesafeli yaklaşmaya başladım.

Çünkü bir organizasyonun bugün iyi sonuçlar alıyor olması, gelişim alanlarının sona erdiği anlamına gelmiyor. Aynı şekilde bugün istenen seviyede olmayan bir sonuç da gelecekte ulaşılabilecek noktayı belirlemiyor.

Bence asıl soru şu:

Bugünkü potansiyelimizin ne kadarını kullanıyoruz?

Benzer kaynaklara, teknolojilere ve yetkinliklere sahip yapılar birbirinden oldukça farklı sonuçlar üretebiliyor. Fark her zaman büyük bir yatırımda, yeni bir teknolojide veya radikal bir değişimde ortaya çıkmıyor. Bazen bilgi paylaşımının daha hızlı olması, karar süreçlerinin sadeleşmesi, önceliklerin daha net belirlenmesi ya da mevcut bir yöntemin daha doğru uygulanması önemli bir fark yaratabiliyor.

Bu nedenle gelişimi her zaman “yeni bir şey eklemek” olarak görmüyorum. Bazen asıl fırsat, zaten sahip olduğumuz bir imkânı daha doğru kullanmakta yatıyor.

Önce elimizdekine bakmak

Bir şeyi geliştirmek istediğimizde ilk refleksimiz çoğu zaman dışarıda yeni çözümler aramak oluyor. Yeni bir yöntem, yeni bir teknoloji, yeni bir araç veya yeni bir süreç…

Bunların hepsi gerektiğinde değerli olabilir. Ancak zamanla önce başka bir soruyu sormanın daha önemli olduğunu düşünmeye başladım:

“Zaten sahip olduğumuz ama yeterince kullanmadığımız ne var?”

Belki elimizde yeterli veri var ama doğru şekilde yorumlanmıyor. Belki iyi bir uygulama geliştirilmiş ancak organizasyonun tamamına yayılmamış. Belki bir süreç yalnızca yıllardır aynı şekilde yürütüldüğü için hiç sorgulanmıyor.

Gelişim bazen büyük bir değişiklik yapmakla değil, mevcut olanı farklı bir gözle değerlendirmekle başlıyor.

Üstelik kalıcı ilerleme çoğu zaman küçük gelişmelerin birikiminden oluşuyor. Bir süreci birkaç adım kısaltmak, bir toplantıyı daha verimli hâle getirmek, bir raporu daha anlaşılır yapmak ya da tekrarlanan bir problemi ortadan kaldırmak tek başına büyük bir dönüşüm gibi görünmeyebilir.

Ancak bu küçük iyileştirmeler zaman içinde bir araya geldiğinde çalışma biçiminin tamamını değiştirebilir.

Bu nedenle gelişim kültürünün yalnızca büyük projelerden oluşmadığına inanıyorum. Asıl değer, günlük işlerin içinde sürekli olarak “Bunu daha iyi yapabilir miyiz?” sorusunun sorulabilmesinde.

Daha iyisini görmek neden önemli?

Başka şirketlere, sektörlere ve iyi uygulamalara bakmanın önemli olduğunu düşünüyorum. Ancak amaç gördüğümüz bir modeli birebir kopyalamak olmamalı.

Her organizasyonun koşulları, öncelikleri ve çalışma biçimi farklı.

Benchmark çalışmalarının asıl değeri, bize başka bir seviyenin mümkün olduğunu göstermesi.

Daha sade bir süreç gördüğümüzde kendi süreçlerimizi sorgulamaya başlıyoruz. Daha hızlı çalışan bir modelle karşılaştığımızda mevcut hızımızın gerçekten normal olup olmadığını düşünüyoruz. Daha iyi bir sonuç gördüğümüzde ise doğal olarak şu soruyu soruyoruz:

“Biz bunu nasıl daha iyi yapabiliriz?”

Bu soru zaman zaman rahatsız edici olabilir. Çünkü daha iyisinin mümkün olduğunu gördüğümüzde mevcut durumu olduğu gibi kabul etmek zorlaşıyor.

Ama gelişimin başladığı yer de çoğu zaman tam olarak burası.

Başarılı sonuçlar elde etmek elbette önemli. Ancak başarıyla birlikte gelen risklerden biri de mevcut yöntemin artık yeterli olduğuna fazla erken inanmamız.

Teknoloji değişiyor. Müşteri beklentileri değişiyor. Rekabet değişiyor. Çalışma biçimleri dönüşüyor.

Dün bizi ileri taşıyan bir yöntem, yarın aynı etkiyi yaratmayabilir.

Bu nedenle “Biz zaten iyiyiz” yaklaşımıyla “Hiçbir şey yeterince iyi değil” yaklaşımı arasında daha sağlıklı bir alan olduğuna inanıyorum:

“Bugün geldiğimiz nokta değerli. Peki bundan sonra neyi daha iyi yapabiliriz?”

Potansiyel ancak kullanıldığında değer yaratıyor

İş hayatında “potansiyel” kelimesini çok sık kullanıyoruz.

Bir fikrin potansiyeli, bir teknolojinin potansiyeli, bir pazarın potansiyeli…

Ancak potansiyel tek başına sonuç üretmiyor. Onu ortaya çıkaracak koşulların da oluşturulması gerekiyor.

Net hedefler, doğru öncelikler, ölçülebilir sonuçlar, disiplin, öğrenme isteği ve düzenli geri bildirim bu sürecin parçaları.

Bence gelişim de sahip olduğumuz kapasite ile ortaya koyduğumuz sonuç arasındaki mesafeyi sürekli azaltabilmek anlamına geliyor.

Bu nedenle artık mükemmel organizasyon veya mükemmel süreç fikrine çok inanmıyorum. Çünkü koşullar değiştikçe “daha iyi”nin tanımı da değişiyor.

Asıl mesele kusursuz bir noktaya ulaşmak değil.

Daha iyisini aramayı bırakmamak.

Bugün bir organizasyona, bir sürece veya kendi çalışma biçimime baktığımda yalnızca “Bu yeterince iyi mi?” diye sormamaya çalışıyorum.

Daha çok şunu düşünüyorum:

“Burada henüz kullanmadığımız hangi potansiyel var?”

Çünkü gelişimin bir son noktası olduğuna inanmıyorum.

Her zaman daha sade bir yöntem, daha doğru bir soru, daha güçlü bir fikir veya daha iyi bir uygulama mümkün.

Ve belki de uzun vadeli başarının önemli parçalarından biri, bunu merak etmeye devam etmek.